Kurumsal Finans ve Strateji Rehberi | Finance & Strategy Insights

İşletmenizin Finansal Geleceğini Planlayın: Proforma Bilanço ve Finansman İhtiyacı Hesaplama Rehberi

Posted in diğer by econvera on 02/09/2025

İşletmeler için büyüme hem bir fırsat hem de bir meydan okumadır. Satışlarınızın artacağını öngördüğünüzde, bu büyümeyi finanse etmek için ne kadar paraya ihtiyacınız olacağını ve bu parayı nereden bulacağınızı önceden bilmek çok önemlidir. Bu soruların cevabı, proforma bilanço hazırlamak ve finansman ihtiyacını hesaplamaktan geçer.

Bu yazıda, “Satışların Yüzdesi Yöntemi”ni kullanarak bir işletmenin gelecek yıla ait proforma bilançosunu nasıl hazırlayacağınızı ve finansman ihtiyacını nasıl karşılayacağınızı adım adım anlatacağız.

Senaryo: Batı A.Ş. 2024 Planları

Batı A.Ş.’nin 31.12.2023 tarihli bilançosu ve satış bilgileri aşağıdaki gibidir:

31.12.2023 Bilançosu:

AKTİFLERTLPASİFLERTL
Kasa30.000Kısa Vadeli Borçlar120.000
Alacaklar150.000Uzun Vadeli Borçlar200.000
Stoklar90.000Ödenmiş Sermaye800.000
Dönen Varlık Top.270.000Dağıtılmayan Kâr300.000
Sabit Varlıklar1.150.000
TOPLAM AKTİF1.420.000TOPLAM PASİF1.420.000

2023 Yılı Satış Gelirleri: 750.000 TL

Şirketin 2024 Hedef ve Politikaları:

  • 2024 Tahmini Satış Geliri: 1.000.000 TL (Önemli bir büyüme öngörülüyor)
  • Net Kâr Marjı: Satışların %18’i olarak bekleniyor.
  • Kâr Dağıtım Politikası: Net kârın %35’i temettü olarak dağıtılacak.
  • Finansal Hedefler:
    1. Asit-Test (Likidite) Oranı: En az 1,10 olmalı.
    2. Toplam Borç / Toplam Aktif Oranı: En fazla %35 olmalı.

Adım 1: Satışların Yüzdesi Yöntemi ile Proforma Bilanço Hazırlama

Öncelikle, 2023 bilançosundaki kalemlerin satış gelirlerine oranını buluyoruz. Bu oranların 2024’te de aynı kalacağını varsayıyoruz.

Oran Hesaplamaları (2023 Bazlı):

  • Kasa Oranı: 30.000 / 750.000 = %4
  • Alacaklar Oranı: 150.000 / 750.000 = %20
  • Stoklar Oranı: 90.000 / 750.000 = %12
  • Dönen Varlık Top. Oranı: (%4+%20+%12) = %36
  • Sabit Varlıklar Oranı: 1.150.000 / 750.000 ≈ %153,33
  • Kısa Vadeli Borç Oranı: 120.000 / 750.000 = %16

2024 Proforma Bilançosu (Tahmini):

  • TAHMİNİ SATIŞLAR: 1.000.000 TL
  • AKTİFLER:
    • Kasa: 1.000.000 TL x %4 = 40.000 TL
    • Alacaklar: 1.000.000 TL x %20 = 200.000 TL
    • Stoklar: 1.000.000 TL x %12 = 120.000 TL
    • Dönen Varlık Toplamı: 360.000 TL
    • Sabit Varlıklar: 1.000.000 TL x %153,33 ≈ 1.533.333 TL
    • TOPLAM AKTİF: 360.000 + 1.533.333 = 1.893.333 TL
  • PASİFLER:
    • Kısa Vadeli Borçlar: 1.000.000 TL x %16 = 160.000 TL
    • Uzun Vadeli Borçlar: (Değişmeyeceği varsayılır) = 200.000 TL
    • Ödenmiş Sermaye: (Değişmeyeceği varsayılır) = 800.000 TL
    • Dağıtılmayan Kâr:
      • 2024 Tahmini Net Kâr: 1.000.000 TL x %18 = 180.000 TL
      • Dağıtılacak Temettü: 180.000 TL x %35 = 63.000 TL
      • Kârın Dağıtılmayan Kısmı: 180.000 TL – 63.000 TL = 117.000 TL
      • Proforma Dağ. Kâr: 300.000 TL (eskisi) + 117.000 TL (yeni) = 417.000 TL
    • MEVCUT PASİF TOPLAMI: 160.000 + 200.000 + 800.000 + 417.000 = 1.577.000 TL

Adım 2: Finansman İhtiyacının Hesaplanması

Toplam Aktifler, Toplam Pasiflerden büyükse bu fark finansman ihtiyacını gösterir.

Finansman Açığı = Toplam Aktif – Mevcut Pasif Toplamı
Finansman Açığı = 1.893.333 TL – 1.577.000 TL = 316.333 TL

Batı A.Ş.’nin 2024 yılındaki büyümesini finanse edebilmesi için 316.333 TL ek finansmana ihtiyacı vardır.

Adım 3: Finansman İhtiyacının Hangi Kaynaklardan Karşılanacağının Belirlenmesi

Şirket bu açığı rastgele değil, belirlediği finansal hedeflere uygun şekilde kapatmalıdır.

1. Asit-Test (Likidite) Oranı Koşulunu Sağlama:

Asit-Test Oranı = (Dönen Varlıklar – Stoklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Hedef: Bu oran ≥ 1,10 olmalı.

Mevcut durumda:

  • (360.000 TL – 120.000 TL) = 240.000 TL
  • Kısa Vadeli Borç: 160.000 TL

Ancak, finansman açığının bir kısmı ek kısa vadeli borçla (KVK) karşılanabilir. Diyelim ki ek X TL KVK kullandık.

Formül:
1,10 = 240.000 / (160.000 + X)

Denklemi çözelim:
1,10 * (160.000 + X) = 240.000
176.000 + 1,10X = 240.000
1,10X = 240.000 - 176.000
1,10X = 64.000
X ≈ 58.182 TL

Sonuç: Likidite hedefini sağlamak için en fazla 58.182 TL ek kısa vadeli borç kullanılabilir.

2. Toplam Borç / Toplam Aktif Oranı Koşulunu Sağlama:

Toplam Borç / Toplam Aktif = (KVK + UVK) / Toplam Aktif

Hedef: Bu oran ≤ %35 olmalı.

Mevcut durumda:

  • Kısa Vadeli Borç: 160.000 TL + 58.182 TL = 218.182 TL
  • Uzun Vadeli Borç: 200.000 TL (mevcut) + Y TL (ek UVK)
  • Toplam Aktif: 1.893.333 TL (zaten finansmanla beraber bu değişmez)

Formül:
(218.182 + 200.000 + Y) / 1.893.333 ≤ 0,35

Denklemi çözelim:
(418.182 + Y) ≤ 0,35 * 1.893.333
418.182 + Y ≤ 662.666,55
Y ≤ 662.666,55 - 418.182
Y ≤ 244.484,55 TL

Uzun Vadeli Borçla Karşılanacak Tutar: 244.485 TL‘ye kadar.

3. Kalan Tutarı Öz Kaynakla Karşılama:

Toplam Finansman Açığı: 316.333 TL

  • Kısa Vadeli Borçtan Karşılanan: 58.182 TL
  • Uzun Vadeli Borçtan Karşılanan: 244.485 TL
  • Öz Kaynakla (Sermaye Artırımı) Karşılanması Gereken Tutar:
    316.333 - 58.182 - 244.485 = 13.666 TL

Sonuç ve Öneriler

Batı A.Ş.’nin 2024 için 1.000.000 TL’lik satış hedefi, 316.333 TL‘lik bir finansman ihtiyacı doğurmaktadır. Şirket, finansal hedeflerine uygun olarak bu ihtiyacı şu şekilde karşılamalıdır:

  1. 58.182 TL‘yi kısa vadeli borçlanma (örneğin, banka kredileri) ile,
  2. 244.485 TL‘yi uzun vadeli borçlanma (örneğin, tahvil ihracı veya uzun vadeli krediler) ile,
  3. 13.666 TL‘yi öz kaynak (sermaye artırımı) ile karşılamalıdır.

Bu yapı, şirketin likiditesini korumasını (Asit-Test Oranı: 1,10) ve borç yükünü kontrol altında tutmasını (Toplam Borç/Oranı: %35) sağlayacaktır. Bu tür bir planlama, işletmelerin sürdürülebilir büyüme için atabileceği en önemli adımlardan biridir.

leave a comment

Yorum bırakın